Пәнге жалпы сипаттама

Қазақстанның жаңа заман тарихы – отандық тарих ғылымының маңызды салаларының бірі болып табылады. Бұл пән Қазақстан аумағындағы саяси, әлеуметтік-экономикалық, мәдени және рухани үдерістердің XVIII ғасырдан ХХ ғасырдың басына дейінгі кезеңдегі даму ерекшеліктерін зерттейді. Аталған кезең Қазақстан тарихында терең әрі күрделі өзгерістермен сипатталады. Бұл уақыт аралығында қазақ қоғамының дәстүрлі құрылымы біртіндеп трансформацияланып, жаңа қоғамдық-саяси қатынастар қалыптаса бастады.

Жаңа заман тарихының негізгі мазмұнына Қазақстанның Ресей империясының құрамына қосылу үдерісі, әкімшілік-саяси реформалар, дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымындағы өзгерістер, отарлық саясаттың салдары, ұлттық-азаттық қозғалыстар, сондай-ақ мәдени және рухани өмірдегі өзгерістер жатады. Сонымен қатар бұл пәнде қазақ халқының мемлекеттілігі, ұлттық сана-сезімінің қалыптасуы, ағартушылық идеялардың таралуы және ұлттық интеллигенцияның қалыптасуы сияқты маңызды мәселелер қарастырылады.

Қазақстанның жаңа заман тарихы пәні тарихи деректерді, мұрағаттық материалдарды, жазба және ауызша дереккөздерді ғылыми тұрғыдан талдау арқылы өткен кезеңнің тарихи шындығын жан-жақты түсіндіруге бағытталған. Пән тарихи үдерістерді жүйелі түрде қарастыруға, тарихи фактілерді салыстырмалы және сыни талдау әдістері арқылы түсіндіруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл пән студенттердің тарихи ойлау мәдениетін қалыптастыруда, тарихи құбылыстарды объективті бағалауда және тарихи деректермен ғылыми жұмыс жасау дағдыларын дамытуда маңызды рөл атқарады. Қазақстанның жаңа заман тарихын оқыту барысында әлемдік тарихи үдерістермен өзара байланыс, аймақтық ерекшеліктер және ұлттық дамудың өзіндік сипаты да ескеріледі.

Пәннің мақсаты

Қазақстанның жаңа заман тарихы пәнінің негізгі мақсаты – студенттерге XVIII ғасырдан ХХ ғасырдың басына дейінгі кезеңдегі Қазақстан аумағында болған тарихи үдерістердің мазмұнын, себеп-салдарлық байланыстарын және тарихи маңызын ғылыми тұрғыдан түсіндіру, сондай-ақ қазақ қоғамының саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуының ерекшеліктерін кешенді түрде меңгерту болып табылады.

Пәнді оқыту барысында студенттер Қазақстан тарихының жаңа кезеңіндегі негізгі оқиғаларды, тарихи тұлғалардың қызметін, мемлекеттік және қоғамдық институттардың қалыптасу ерекшеліктерін ғылыми негізде талдай алады. Сонымен қатар пән студенттердің тарихи деректерді сараптау, тарихи құбылыстарды жүйелі түсіндіру және ғылыми тұжырымдар жасау қабілеттерін қалыптастыруға бағытталған.

Пәннің міндеттері:

Қазақстанның жаңа заман тарихы пәнін оқытудың негізгі міндеттері төмендегідей:
1. XVIII–ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан тарихының негізгі кезеңдерін, тарихи оқиғаларын және үдерістерін ғылыми негізде түсіндіру.
2. Қазақстанның Ресей империясының құрамына қосылу үдерісінің себептері мен салдарын талдау.
3. Отарлық басқару жүйесінің енгізілуі мен әкімшілік реформалардың қазақ қоғамына тигізген әсерін зерттеу.
4. Қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымындағы өзгерістерді, шаруашылық жүйесінің трансформациясын және экономикалық дамудың ерекшеліктерін түсіндіру.
5. Ұлттық-азаттық қозғалыстардың себептері, сипаты және тарихи маңызын талдау.
6. Қазақ халқының мәдениеті, ағартушылық қозғалысы және ұлттық интеллигенцияның қалыптасу тарихын қарастыру.
7. Студенттердің тарихи деректермен жұмыс жасау, салыстырмалы талдау жүргізу және ғылыми қорытынды жасау дағдыларын дамыту.
8. Қазақстан тарихын әлемдік тарихи үдерістер контексінде қарастыра отырып, тарихи құбылыстардың өзара байланысын түсіндіру. Қазақстанның жаңа заман тарихы пәні – студенттердің тарихи білімін тереңдетуге, тарихи санасын қалыптастыруға және ұлттық тарихтың маңызды кезеңдерін ғылыми тұрғыдан түсінуге мүмкіндік беретін маңызды оқу пәні болып табылады. Бұл пәнді меңгеру арқылы студенттер Қазақстан тарихындағы саяси, әлеуметтік және мәдени өзгерістердің себептері мен салдарын жан-жақты түсініп, тарихи деректер негізінде объективті ғылыми тұжырымдар жасай алады. Сонымен қатар пән ұлттық тарихи мұраны құрметтеу, отаншылдық сезімді қалыптастыру және тарихи сананы дамыту тұрғысынан да ерекше маңызға ие.

6В01601- тарих мұғалімдерін даярлау білім беру бағдарламасының білімгерлеріне арналған.